Kısa Özet
Bu video, iki savaş arası dönemde Türkiye ve dünya dış politikasını ele alıyor. Musul meselesi, Ankara Anlaşması, Yabancı Okullar sorunu, Patrikane nüfus mübadelesi, Bozkurt Lotus olayı, Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olması, Balkan Antantı, Akdeniz Paktı, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Sadabat Paktı ve Hatay sorunu gibi konular ayrıntılı bir şekilde inceleniyor. Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel ilkeleri ve bu ilkeler doğrultusunda izlenen politikalar vurgulanıyor.
- Musul meselesi ve Ankara Anlaşması ile sonuçları
- Yabancı okullar, patrikane ve nüfus mübadelesi sorunları
- Türkiye'nin bölgesel paktlara katılımı ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- Hatay'ın anavatana katılım süreci
Nazım Yaşar'ın Kitap Tanıtımı ve Hediye Çekilişi
Gökhan Hoca, tarihçi yazar Nazım Yaşar'ı konuk ediyor ve Yaşar'ın yeni çıkan kitabını tanıtıyor. Kitabın kapağındaki Osmanlı figürüne dikkat çekiliyor ve kitabın içeriği hakkında kısa bir sohbet ediliyor. Gökhan Hoca, öğrencilerine bu kitabı hediye etmek istediğini belirtiyor ve videoyu izleyenlerden "Nazım Hoca'dan kitap istiyorum" yorumunu yazan 5 kişiye kitabı hediye edeceklerini duyuruyor. Çekilişin sonuçları Nazım Yaşar'ın Instagram hesabından 30 Eylül'de açıklanacak.
Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1923-1939)
Atatürk dönemi Türk dış politikası iki ana dönemde inceleniyor: 1923-1932 ve 1932-1939. Bu dönemin temel ilkeleri tam bağımsızlık, gerçekçilik, milli menfaatler, akılcılık, barışçılık, Türk ve dünya kamuoyunu dikkate alma ve mütekabiliyet olarak sıralanıyor. Özellikle barış vurgusu yapılıyor ve savaş karşıtı bir politika izlendiği belirtiliyor.
Musul Meselesi ve Ankara Anlaşması
Musul meselesi, Lozan Barış Anlaşması'nda çözüme kavuşturulamamış ve iki tarafın görüşmelerine bırakılmıştı. Türkiye'nin haklı olduğu bu meselede, Şeyh Sait ayaklanması nedeniyle zayıf düşülmesi üzerine Musul, 1926 Ankara Anlaşması ile İngiliz mandası altındaki Irak'a bırakılmak zorunda kalındı. Anlaşmaya göre Musul petrol gelirlerinin %10'u 25 yıl boyunca Türkiye'ye verilecekti, ancak Türkiye bu haktan 500.000 İngiliz lirası karşılığında vazgeçti.
Yabancı Okullar, Patrikane ve Nüfus Mübadelesi Sorunları
Tevhidi Tedrisat Kanunu ile yabancı okullar Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlandı. En çok yabancı okulu olan Fransa'nın itirazlarına rağmen bu durum korundu. Patrikane'nin dünyevi yetkileri alınmış olmasına rağmen Yunanistan'ın patrik seçimine müdahalesi üzerine dönemin patriği sınır dışı edildi. Nüfus mübadelesi sorunu ise Yunanistan'ın İstanbul'da daha fazla Rum bırakma çabaları nedeniyle Lahey Adalet Divanı'na taşındı, ancak bir sonuç alınamadı. Sonunda Ankara Anlaşması ile Lozan'daki esaslara geri dönülerek mübadele dışı bırakılanların durumu korundu.
Bozkurt Lotus Olayı
Midilli yakınlarında bir Fransız gemisi olan Lotus'un Türk gemisini batırması üzerine dava Lahey Adalet Divanı'na taşındı ve Türkiye haklı bulundu. Bu davada Türkiye'yi temsil eden Mahmut Esad Bey'e, başarısından dolayı Bozkurt soyadı verildi.
Milletler Cemiyeti'ne Giriş ve Bölgesel Paktlar
1932-1939 döneminde, İtalya ve Almanya'nın yayılmacı politikalarına karşı önlemler alınmaya başlandı. İspanya'nın teklifi ve Yunanistan'ın desteğiyle Türkiye, Milletler Cemiyeti'ne üye oldu. Balkan Antantı (Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya, Romanya) ve Akdeniz Paktı (İngiltere, Türkiye, Yugoslavya, Yunanistan) ile bölgesel güvenliği sağlama amaçlandı.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi
Sevr ve Lozan'da boğazlar üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması amacıyla Türkiye, Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikalarından endişe duyan devletlerin de desteğiyle 1936'da Montrö Boğazlar Sözleşmesi'ni imzaladı. Bu sözleşme ile Boğazlar Komisyonu kaldırıldı, boğazların yönetimi Türkiye'ye devredildi ve Türkiye boğazlardaki hakimiyetini geri kazandı.
Sadabat Paktı
Ortadoğu'nun güvenliği için Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı kuruldu. Bu pakt, İtalya'nın yayılmacı politikalarına karşı bir önlem olarak oluşturuldu.
Hatay Sorunu ve Anavatana Katılım
Ankara Anlaşması ile Fransa'nın sömürgesi olan Suriye'ye bırakılan Hatay, Fransa'nın Almanya'ya saldırması sonucu Suriye'ye devredilmişti. Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne başvurusu üzerine Santler Raporu ile Hatay'ın Türkiye'ye katılması talep edildi. 1938'de Hatay Bağımsız Cumhuriyeti kuruldu ve 1939'da yapılan oylama ile Hatay anavatana katıldı. Mustafa Kemal Atatürk, Hatay'ın anavatana katıldığını göremedi.
Soru Çözümleri ve Kapanış
Videoda, anlatılan konularla ilgili örnek sorular çözülüyor ve öğrencilere başarılar dileniyor. Gökhan Hoca, öğrencilere emeklerinin karşılığını alacaklarına inandığını söylüyor ve onlara destek olmaya devam edeceğini belirtiyor. Murat da videoya katılarak öğrencilere başarılar diliyor.
